ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΒΡΑΒΕΙΩΝ

  

Το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας είναι ένα βραβείο το οποίο απονέμεται από το 1901 ετησίως σε έναν εν ζωή συγγραφέα, από οποιαδήποτε χώρα, ο οποίος σύμφωνα με την διαθήκη του Άλφρεντ Νόμπελ παρήγαγε το πιο εντυπωσιακό έργο στο τομέα της λογοτεχνίας, σε μια ιδεώδη κατεύθυνση. Εδώ ο όρος έργο αναφέρεται στη συνολική εργογραφία του συγγραφέα και όχι σε κάποιο συγκεκριμένο λογοτέχνημα.

 

Κατάλογος βραβευθέντων με το Βραβείο Νόμπελ στη Λογοτεχνία από το 1901 έως σήμερα.

 

ΈτοςΌνομαΧώραΓλώσσα
1901 Συλί Προυντόμ Flag of France.svg Γαλλία Γαλλική
1902 Τέοντορ Mόμσεν Γερμανία Γερμανία Γερμανική
1903 Μπιέρνστιερνε Μπιέρνσον Νορβηγία Νορβηγία Νορβηγική
1904 Φρεντερίκ Μιστράλ Flag of France.svg Γαλλία Οξιτανική
Χοσέ Eτσεγαράι ι Eϊθαγκίρρε Flag of Spain.svg Ισπανία Ισπανική
1905 Χένρικ Σιενκιέβιτς Flag of Poland.svg Πολωνία Πολωνική
1906 Τζιόζουε Καρντούτσι Flag of Italy.svg Ιταλία Ιταλική
1907 Ράντγιαρντ Κίπλινγκ Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο Αγγλική
1908 Ρούντολφ Όικεν Γερμανία Γερμανία Γερμανική
1909 Σέλμα Λάγκερλεφ Σουηδία Σουηδία Σουηδική
1910 Πωλ Γιόχαν Λ. Χάισε Γερμανία Γερμανία Γερμανική
1911 Μορίς Μαίτερλινκ Βέλγιο Βέλγιο Γαλλική
1912 Γκέρχαρτ Χάουπτμαν Γερμανία Γερμανία Γερμανική
1913 Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ Ινδία Ινδία Μπενγκάλι
1914 δεν απονεμήθηκε βραβείο
1915 Ρομέν Ρολάν Flag of France.svg Γαλλία Γαλλική
1916 Καρλ Γκούσταφ Βέρνερ φον Χάιντενσταμ Σουηδία Σουηδία Σουηδική
1917 Kαρλ Αδόλφος Γκγιέλερουπ (Gjellerup) Flag of Denmark.svg Δανία Δανέζικη
Χένρικ Ποντοπιντάν (Pontoppidan) Flag of Denmark.svg Δανία Δανέζικη
1918 δεν απονεμήθηκε βραβείο
1919 Καρλ Σπίτελερ Ελβετία Ελβετία Γερμανική
1920 Κνουτ Χάμσουν Νορβηγία Νορβηγία Νορβηγική
1921 Ανατόλ Φρανς Flag of France.svg Γαλλία Γαλλική
1922 Χαθίντο Μπεναβέντε Flag of Spain.svg Ισπανία Ισπανική
1923 Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέιτς Flag of Ireland.svg Ιρλανδία Αγγλική
1924 Βλαντυσλάβ Ρέυμοντ Flag of Poland.svg Πολωνία Πολωνική
1925 Μπέρναρντ Σω Flag of Ireland.svg Ιρλανδία Αγγλική
1926 Γκράτσια Ντελέντα Flag of Italy.svg Ιταλία Ιταλική
1927 Ανρί Μπεργκσόν Flag of France.svg Γαλλία Γαλλική
1928 Σίγκριντ Ούντσετ Νορβηγία Νορβηγία Νορβηγική
1929 Τόμας Μαν Γερμανία Γερμανία Γερμανική
1930 Σίνκλαιρ Λιούις Flag of the United States.svg ΗΠΑ Αγγλική
1931 Έρικ Άξελ Kάρλφελντ Σουηδία Σουηδία Σουηδική
1932 Τζον Γκάλσγουορθυ Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο Αγγλική
1933 Ιβάν Αλεξέιγεβιτς Μπούνιν ΕΣΣΔ ΕΣΣΔ Ρωσική
1934 Λουίτζι Πιραντέλλο Flag of Italy.svg Ιταλία Ιταλική
1935 δεν απονεμήθηκε βραβείο
1936 Ευγένιος Ο'Νηλ Flag of the United States.svg ΗΠΑ Αγγλική
1937 Ροζέρ Mαρτέν ντι Γκαρντ (Martin du Gard) Flag of France.svg Γαλλία Γαλλική
1938 Περλ Σ. Μπακ Flag of the United States.svg ΗΠΑ Αγγλική
1939 Φράνς Έμιλ Σίλανπαα Φινλανδία Φινλανδία Φινλανδική
1940 δεν απονεμήθηκε βραβείο
1941 δεν απονεμήθηκε βραβείο
1942 δεν απονεμήθηκε βραβείο
1943 δεν απονεμήθηκε βραβείο
1944 Γιοχάνες Βίλχελμ Γένσεν Flag of Denmark.svg Δανία Δανέζικη
1945 Γκαμπριέλα Μιστράλ Χιλή Χιλή Ισπανική
1946 Έρμαν Έσσε Ελβετία Ελβετία Γερμανική
1947 Αντρέ Ζιντ Flag of France.svg Γαλλία Γαλλική
1948 Τ. Σ. Έλιοτ Flag of the United States.svg ΗΠΑ Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο Αγγλική
1949 Γουίλιαμ Φώκνερ Flag of the United States.svg ΗΠΑ Αγγλική
1950 Μπέρτραντ Ράσελ Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο Αγγλική
1951 Παίρ Λάγκερκβιστ Σουηδία Σουηδία Σουηδική
1952 Φρανσουά Μωριάκ Flag of France.svg Γαλλία Γαλλική
1953 Ουίνστων Τσώρτσιλ Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο Αγγλική
1954 Έρνεστ Χέμινγουεϊ Flag of the United States.svg ΗΠΑ Αγγλική
1955 Χαλντόρ Λάξνες Ισραήλ Ισλανδία Ισλανδική
1956 Χουάν Ραμόν Χιμένεθ Flag of Spain.svg Ισπανία Ισπανική
1957 Αλμπέρ Καμύ Flag of France.svg Γαλλία Γαλλική
1958 Μπόρις Παστερνάκ (αρνήθηκε το βραβείο) ΕΣΣΔ ΕΣΣΔ Ρωσική
1959 Σαλβατόρε Κουαζίμοντο Flag of Italy.svg Ιταλία Ιταλική
1960 Σαιν-Ζον Περς Flag of France.svg Γαλλία Γαλλική
1961 Ίβο Άντριτς Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας Γιουγκοσλαβία Σερβοκροατική
1962 Τζον Στάινμπεκ Flag of the United States.svg ΗΠΑ Αγγλική
1963 Γιώργος Σεφέρης Flag of Greece.svg Ελλάδα Ελληνική
1964 Ζαν-Πωλ Σαρτρ (αρνήθηκε το βραβείο) Flag of France.svg Γαλλία Γαλλική
1965 Mιχαήλ Aλεξάντροβιτς Σολόκωφ ΕΣΣΔ ΕΣΣΔ Ρωσική
1966 Σμούελ Γόσεφ Άνιον (Agnon) Ισραήλ Ισραήλ Εβραϊκή
Νέλλυ Ζαχς Γερμανία Γερμανία Γερμανική
1967 Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας Γουατεμάλα Γουατεμάλα Ισπανική
1968 Γιασουνάρι Καβαμπάτα Ιαπωνία Ιαπωνία Ιαπωνική
1969 Σάμιουελ Μπέκετ Flag of Ireland.svg Ιρλανδία Αγγλική,Γαλλική
1970 Αλεξάντρ Ισάγεβιτς Σολζενίτσιν ΕΣΣΔ ΕΣΣΔ Ρωσική
1971 Πάμπλο Νερούδα Χιλή Χιλή Ισπανική
1972 Χάινριχ Μπελ Γερμανία Γερμανία Γερμανική
1973 Πάτρικ Γουάιτ Flag of Australia.svg Αυστραλία Αγγλική
1974 Έιβιντ Γιόνσον (Eyvind Johnson) Σουηδία Σουηδία Σουηδική
Χάρι Μάρτινσον (Harry Martinson) Σουηδία Σουηδία Σουηδική
1975 Eουτζένιο Moντάλε (Eugenio Montale) Flag of Italy.svg Ιταλία Ιταλική
1976 Σαούλ Μπέλοου Καναδάς Καναδάς Flag of the United States.svg ΗΠΑ Αγγλική
1977 Βιθέντε Αλεϊχάντρε Flag of Spain.svg Ισπανία Ισπανική
1978 Ισαάκ Μπάσεβις Σίνγκερ Flag of the United States.svg ΗΠΑ ΓίντιςΑγγλική
1979 Οδυσσέας Ελύτης Flag of Greece.svg Ελλάδα Ελληνική
1980 Τσέσλαβ Μίλοσζ (Czesław Miłosz) Flag of Poland.svg Πολωνία Flag of the United States.svg ΗΠΑ Πολωνική
1981 Ελίας Κανέττι Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο Γερμανική
1982 Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες Κολομβία Κολομβία Ισπανική
1983 Ουίλιαμ Γκόλντινγκ Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο Αγγλική
1984 Γιάροσλαβ Σέιφερτ (Jaroslav Seifert) Τσεχία Τσεχία Τσεχική
1985 Κλοντ Σιμόν (Claude Simon) Flag of France.svg Γαλλία Γαλλική
1986 Ουόλε Σογίνκα Νιγηρία Νιγηρία Αγγλική
1987 Γιόζεφ Μπρόντσκι ΕΣΣΔ ΕΣΣΔ Flag of the United States.svg ΗΠΑ Ρωσική,Αγγλική
1988 Ναγκίμπ Μαχφούζ Αίγυπτος Αίγυπτος Αραβική
1989 Καμίλο Χοσέ Θέλα Flag of Spain.svg Ισπανία Ισπανική
1990 Οκτάβιο Πας Μεξικό Μεξικό Ισπανική
1991 Ναντίν Γκόρντιμερ Νότια Αφρική Νότια Αφρική Αγγλική
1992 Ντέρεκ Γουόλκοτ Flag of Saint Lucia.svg Αγία Λουκία Αγγλική
1993 Τόνι Μόρρισον Flag of the United States.svg ΗΠΑ Αγγλική
1994 Κενζαμπούρο Όε Ιαπωνία Ιαπωνία Ιαπωνική
1995 Σέιμους Χίνι Flag of Ireland.svg Ιρλανδία Αγγλική
1996 Βισλάβα Συμπόρσκα Flag of Poland.svg Πολωνία Πολωνική
1997 Ντάριο Φο Flag of Italy.svg Ιταλία Ιταλική
1998 Ζουζέ Σαραμάγκου Flag of Portugal.svg Πορτογαλία Πορτογαλική
1999 Γκίντερ Γκρας Γερμανία Γερμανία Γερμανική
2000 Γκάο Ζίνγιαν (高行健) Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας Κίνα Flag of France.svg Γαλλία Κινεζική
2001 Βιντιαντάρ Σουρατζπρασάντ Νάιπολ Flag of Trinidad and Tobago.svg Τρινιντάντ και Τομπάγκο Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο Αγγλική
2002 Ίμρε Κέρτες Flag of Hungary.svg Ουγγαρία Ουγγρική
2003 Τζον Μάξγουελ Κούτσι Νότια Αφρική Νότια Αφρική Flag of Australia.svg Αυστραλία Αγγλική
2004 Ελφρίντε Γέλινεκ Flag of Austria.svg Αυστρία Γερμανική
2005 Χάρολντ Πίντερ Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο Αγγλική
2006 Ορχάν Παμούκ Flag of Turkey.svg Τουρκία Τουρκική
2007 Ντόρις Λέσινγκ Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο Αγγλική
2008 Ζαν-Μαρί Γκυστάβ Λε Κλεζιό Flag of France.svg Γαλλία Γαλλική
2009 Χέρτα Μίλερ Γερμανία Γερμανία Γερμανική
2010 Μάριο Βάργκας Γιόσα Flag of Peru.svg Περού Ισπανική
2011 Τούμας Τράνστρεμερ Σουηδία Σουηδία Σουηδική
2012 Μο Γιάν Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας Κίνα Κινέζικη
2013 Άλις Μονρό Καναδάς Καναδάς Αγγλικά
2014 Πατρίκ Μοντιανό Flag of France.svg Γαλλία Γαλλικά
2015 Σβετλάνα Αλεξίεβιτς  Λευκορωσία
Ρωσικά
2016 Μπομπ Ντίλαν ΗΠΑ Αγγλικά

 

Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2016

Στον Αμερικανό τραγουδοποιό Μπομπ Ντίλαν δόθηκε το φετινό Νόμπελ Λογοτεχνίας, παρακάμπτοντας δεκάδες κορυφαίους συγγραφείς και ποιητες από διάφορες χωρες.

Ο Ντίλαν, 75 ετών, βραβεύθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2016 «επειδή δημιούργησε νέες ποιητικές εκφράσεις μέσα στη μεγάλη παράδοση του αμερικανικού τραγουδιού», ανακοίνωσε την Πέμπτη η Σουηδική Ακαδημία που απονέμει το βραβείο, το οποίο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 8 εκατ. σουηδικών κορωνών (820.500 ευρώ).

Ο Στίβεν Ρινγκς, Καθηγητής Μουσικής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, εξηγώντας γιατί είναι λογική η βράβευση, αναφέρει:  «Στην κουλτούρα μας και ιδιαίτερα στην ελιτίστικη κουλτούρα που περιβάλλει το βραβείο Νόμπελ, τείνουμε να διαχωρίζουμε τη λογοτεχνία, από την ερμηνεία, από την περφόρμανς. Η λογοτεχνία είναι κάτι που διαβάζεις στο βιβλίο. Αλλά υπάρχει, ταυτόχρονα, μια μακρά παράδοση λογοτεχνίας που απαγγέλλεται, που πάει πίσω ως τον Όμηρο».

Ο Ντίλαν, μέχρι το μεσημέρι της Παρασκευής, δεν είχε αντιδράσει στη βράβευσή του, ούτε είχε κάνει κάποια δήλωση, παρόλο που το βράδυ της Πέμπτης έδωσε μια συναυλία στο Λας Βέγκας. Εμφανίστηκε στη σκηνή χωρίς να πει κουβέντα, τραγούδησε χωρίς να απευθυνθεί στο κοινό, για ανκόρ ερμήνευσε το «Blowin In The Wind» και αποχώρησε σαν να μην είχε απονεμηθεί μερικές ώρες νωρίτερα το πιο απρόσμενο Νόμπελ Λογοτεχνίας στην ιστορία του θεσμού.

 

Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2015 

Το Νομπέλ Λογοτεχνίας για το έτος 2015 απονέμεται στην Λευκορωσίδα συγγραφέα Σβετλάνα Αλεξίεβιτς για «την πολυφωνική της γραφή, που μνημειώνει τις δοκιμασίες και τη γενναιότητα στην εποχή μας». Την ανακοίνωση έκανε το μεσημέρι της Πέμπτης 8 Οκτωβρίου, στη Στοκχόλμη, η μόνιμη γραμματέας της Σουηδικής Ακαδημίας Σάρα Ντάνιους.

Ποια είναι η Σβετλάνα Αλεξίεβιτς

Η Σβετλάνα Αλεξίεβιτς γεννήθηκε το 1948 στο Ίβανο-Φρανκόφσκ της Ουκρανίας και μεγάλωσε στη Λευκορωσία, σύμφωνα με το βιογραφικό της στη Bιβλιονέτ. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος, ενώ έγραψε διηγήματα, θεατρικά έργα, σενάρια για ντοκιμαντέρ. Το κύριο έργο της, όμως, είναι τα βιβλία μαρτυριών που συγγράφει, προσδίδοντας νέα διάσταση στο γραμματολογικό είδος της λεγόμενης τεκμηριωτικής πεζογραφίας.

Το πρώτο της βιβλίο, Ο πόλεμος δεν έχει πρόσωπο γυναίκας (1985), περιέχει μαρτυρίες γυναικών που πολέμησαν στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε το βιβλίο της Τελευταίοι μάρτυρες (1985), στο οποίο ενήλικοι ανακαλούν τις παιδικές τους αναμνήσεις από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Με το βιβλίο της Οι Μολυβένιοι Στρατιώτες (1989) αποκάλυψε τη σκληρή αλήθεια για τον δεκαετή «άγνωστο» πόλεμο των Σοβιετικών στο Αφγανιστάν. Η έκδοση, απαγορευμένη επί πολλά χρόνια, προκάλεσε οξύτατες αντιδράσεις τόσο από στρατιωτικούς κύκλους όσο και από εκπροσώπους του παλαιού καθεστώτος, οι οποίες μάλιστα κατέληξαν σε δικαστική δίωξη της συγγραφέως.
 

Το 1993 η Αλεξίεβιτς εξέδωσε το βιβλίο της Γοητευμένοι από τον θάνατο, με θέμα τις αυτοκτονίες που σημειώθηκαν στην πρώην ΕΣΣΔ μετά την πτώση του κομμουνισμού, ενώ το 1996 κυκλοφόρησε το βιβλίο της Τσερνόμπιλ - Ένα χρονικό του μέλλοντος, με μαρτυρίες για την πυρηνική καταστροφή του 1986, τις οποίες συνέλεξε η συγγραφεύς περιπλανώμενη επί δύο χρόνια στην Απαγορευμένη Ζώνη, με κίνδυνο της υγείας της και της ζωής της.
 

Τα βιβλία της κυκλοφορούν μεταφρασμένα σε δεκάδες χώρες, όχι όμως και στην πατρίδα της, όπου είναι στιγματισμένη ως αντικαθεστωτική. Από τον Οκτώβριο του 2000 ζει κάποιες περιόδους στην Ποντεντέρα, πόλη-άσυλο λογοτεχνών στην Τοσκάνη.
 

Τα περισσότερα από τα βιβλία της διασκευάστηκαν για το θέατρο, τον κινηματογράφο ή την τηλεόραση ενώ η ίδια τιμήθηκε για τα έργα της με πλήθος διεθνών διακρίσεων, μεταξύ των οποίων το βραβείο της Ένωσης Συγγραφέων Σουηδίας, το βραβείο Αντρέι Σινιάφσκι, το ρωσικό Βραβείο Θριάμβου, το Βραβείο Λειψίας «για αμοιβαία κατανόηση στην Ευρώπη» (1998), το γαλλικό Βραβείο «Μάρτυρας του Κόσμου» (1999), το Βραβείο Χέρντερ και το Βραβείο Καλύτερου Πολιτικού Βιβλίου της Γερμανίας.

Το 2013 τιμήθηκε με το Βραβείο Ειρήνης των Γερμανών Βιβλιοπωλών.


Σβετλάνα Αλεξίεβιτς: «Το βραβείο θα βοηθήσει στον αγώνα για την ελευθερία της έκφρασης στη Λευκορωσία και στη Ρωσία»


Φανερά συγκινημένη, η λευκορωσίδα συγγραφέας αφιέρωσε το Βραβείο Νομπέλ Λογοτεχνίας στους συμπατριώτες της στη Λευκορωσία. «Είναι ένα βραβείο όχι για μένα αλλά για τον πολιτισμό μας, για τη μικρή μας χώρα, που έχει πιαστεί στη δίνη της Ιστορίας», είπε σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο Μινσκ.
 

Η Ιστορία έδειξε ότι δεν υπάρχει χώρος για δοσοληψίες με δυνάστες, πρόσθεσε, όπως μεταδίδει το ειδησεογραφικό πρακτορείο
AFP, και συνέχισε: «Στην εποχή μας είναι δύσκολο να είναι κανείς έντιμος. Δεν πρέπει όμως να κάνουμε συμβιβασμούς, γιατί σ’ αυτούς βασίζονται πάντα τα ολοκληρωτικά καθεστώτα», απάντησε όταν τη ρώτησαν για τον ρώσο πρόεδρο Πούτιν και τον Λευκορώσο Λουκασένκο. 

Σε σχόλιά της στην εφημερίδα
 Svenska Dagbladet, είπε ότι το βραβείο θα βοηθήσει στον αγώνα για την ελευθερία της έκφρασης στη Λευκορωσία και στη Ρωσία: «Πιστεύω ότι η φωνή μου θα αποκτήσει τώρα μεγαλύτερη βαρύτητα. Δεν θα είναι εύκολο στους ιθύνοντες να με ξεφορτωθούν με ένα νεύμα. Θα πρέπει πλέον να με ακούσουν».

«Από τη μια αισθάνομαι υπέροχα για τη βράβευση, κι από την άλλη νιώθω επίσης κάποια ανησυχία …», δήλωσε η Αλεξίεβιτς, η οποία εξέφρασε τη λύπη της «που δεν ζουν οι χαρακτήρες του βιβλίου “Τσέρνομπιλ, ένα χρονικό του μέλλοντος” για να ακούσουν την είδηση αυτής της βράβευσης».

Όπως είπε, ο υπουργός Ενημέρωσης της Ρωσίας της τηλεφώνησε για τη συγχαρεί αλλά ο Λουκασένκο και η παρέα του δεν έδωσαν σημεία ζωής. «Θα προσποιηθώ ότι δεν υπάρχουν», είπε.

«Θεωρώ τον εαυτό μου κομμάτι του κόσμου της Λευκορωσίας, μέτοχο της ρωσικής κουλτούρας και πολίτη του κόσμου» δήλωσε η νομπελίστρια.
 

Το σκεπτικό της Σουηδικής Ακαδημίας

«Η Σβετλάνα Αλεξίεβιτς, που ζει στο Μινσκ στη Λευκορωσία είναι μια καταπληκτική συγγραφέας που τα τελευταία τριάντα χρόνια χαρτογραφεί επίμονα τον άνθρωπο της σοβιετικής και μετασοβιετικής εποχής», σχολίασε η μόνιμη γραμματέας της Σουηδικής Ακαδημίας Σάρα Ντάνιους, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφου. «Δεν γράφει όμως μια Ιστορία γεγονότων, γράφει μια ιστορία συναισθημάτων. Αυτό που μας προσφέρει είναι ένας συναισθηματικός κόσμος. Τα ιστορικά γεγονότα που την απασχολούν στα βιβλία της, η καταστροφή στο Τσερνομπίλ ή η εισβολή στο Αφγανιστάν είναι το πρελούδιο της εξερεύνησης του σοβιετικού ανθρώπου. Έχει κάνει εκατοντάδες συνεντεύξεις με άνδρες, γυναίκες και παιδιά και, υπό αυτό το πρίσμα, μας προσφέρει μια Ιστορία για τη ζωή ανθρώπων που δεν γνωρίζαμε, τουλάχιστον όχι με τόσο μεθοδικό και συστηματικό τρόπο».

«Η Αλεξίεβιτς δεν έχει γράψει ποίηση ή πεζογραφία, δεν έχει γράψει μυθοπλασία, είναι στην ουσία μια δημοσιογράφος» αντέτεινε στην Ντάνιους ο δημοσιογράφος και ρώτησε: «Μήπως η Σουηδική Ακαδημία διευρύνει με αυτή τη βράβευση την έννοια της λογοτεχνίας;»

«Νομίζω», απάντησε η Ντάνιους, «διότι επίτευγμα της Αλεξίεβιτς δεν είναι μόνο το περιεχόμενο των βιβλίων της αλλά και η μορφή που δίνει στο περιεχόμενο αυτό. Επινόησε ένα νέο λογοτεχνικό είδος».

Χρόνος από δεύτερο χέρι

Στο πιο πρόσφατο βιβλίο της που κυκλοφόρησε στη Μόσχα το 2013 με τον τίτλο
 Vremia sekond hend (Χρόνος από δεύτερο χέρι). Μεταφράστηκε στα γαλλικά ως La Fin de lhomme rouge ou le temps du désenchantement (Το τέλος του Κόκκινου Ανθρώπου, ή ο καιρός της απομάγευσης) και κέρδισε το 2013 το Prix Médicis για το δοκίμιο. Το γαλλικό λογοτεχνικό περιοδικό Lire το ανακήρυξε μάλιστα καλύτερο βιβλίο της χρονιάς. Στο βιβλίο, που ανήκει επίσης στο είδος της τεκμηριωτικής λογοτεχνίας, η Αλεξίεβιτς έχει συγκεντρώσει μαρτυρίες πολιτών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης για τις βάρβαρες κοινωνικές μεταρρυθμίσεις τις οποίες υπέστησαν με την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. 

Μέσα από τις μαρτυρίες κατάδηλη είναι η μεγάλη απογοήτευση των ανθρώπων. Αλλά το βιβλίο δεν στέκεται μόνο στα γεγονότα και σε συγκεκριμένες μεταβολές που υπέστη ο πρώην σοβιετικός πληθυσμός στη δεκαετία του 1990 αλλά και στη ρήξη με το κομμουνιστικό παράδειγμα (περιφρόνηση για τα χρήματα και τον καπιταλισμό, τέλος του πνευματικού πολιτισμού κτλ.). Το βιβλίο αναφέρεται επίσης στη νοσταλγία για την ΕΣΣΔ, μια αμφίθυμη νοσταλγία που αιωρείται μεταξύ της μάλλον θετικής εικόνας του Στάλιν και της πολύ αρνητικής του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ και όλης της παρέας του, που συμπορεύτηκαν ή προκάλεσαν την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος.

 Κυκλοφορούν 2 βιβλία της στην ελληνική γλώσσα:

"Οι μολυβένιοι στρατιώτες" από τις εκδόσεις Σύγχρονοι ορίζοντες 2002, και "Τσέρνομπιλ" από τις εκδόσεις Περίπλους 2001.

Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2014

Ο Γάλλος συγγραφέας Πατρίκ Μοντιανό είναι ο νικητής του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας 2014, όπως ανακοίνωσε η Επιτροπή των βραβείων Νόμπελ στη Στοκχόλμη. Απόγονος από τον πατέρα του της θεσσαλονικιώτικης οικογένειας Εβραίων Σεφαραδιτών Μοδιάνο, είναι ο ενδέκατος Γάλλος συγγραφέας που τιμάται με το συγκεκριμένο βραβείο. Στην αιτιολόγηση της απόφασής της, η επιτροπή κάνει λόγο για έναν συγγραφέα τα γραπτά του οποίου διακρίνονται «για την τέχνη της μνήμης με την οποία ανακαλεί το πιο φευγαλέο ανθρώπινο πεπρωμένο και αποκαλύπτει τον ζωντανό κόσμο της Κατοχής».

Στην Ελλάδα δεν ήταν ιδιαιτέρως δημοφιλής. Ο Νίκος Γκιώνης, των εκδόσεων Πόλις, είχε επενδύσει πολύ περισσότερα σε αυτόν απ’ όσα οι αναγνώστες. Ωστόσο, στη Γαλλία ήταν και συνεχίζει να είναι δημοφιλέστατος. Το κομψό γράψιμό του, υπονομεύει τη φαινομενικά ακίνητη δομή της επιφάνειας που περιγράφει. Παιδί της μεταπολεμικής συνθήκης και, κυρίως, της ανήσυχης πνευματικά Γαλλίας, της χειραφέτησης, των δικαιωμάτων, των σιτουασιονιστών, των εξεγερμένων του γαλλικού Μάη και των καφέ, είναι λιτός, συχνά ελλειπτικός – και πάντα βρίσκεται πίσω από τη μυθολογία του Παρισιού, μιας πόλης που δεν είναι η υποδοχή των πνευματικών ανησυχιών και της εξέγερσης. Μοιάζει να αρκεί στον Πατρίκ Μοντιανό να εκπροσωπείται από τη λογοτεχνία του. Στο σύνολό της οι πλοκές του ξεδιπλώνονται στο Παρίσι, όχι στην πόλη του τουριστικού προσκηνίου της Saint Germain des Pres αλλά μιας ομιχλώδους μεγαλούπολης γεμάτης ανώνυμες γωνιές, εργατικά προάστια κι ένα πυκνό δίκτυο μετρό που είναι το μέσο μετακίνησης των χαμηλών κοινωνικών στρωμάτων. Στο παρόν και στο πρόσφατο ιστορικό παρελθόν. Τα θέματά του κινούνται γύρω από το χρόνο, την ταυτότητα και τις μνήμες.
Ο Πατρίκ Μοντιανό είχε γεννηθεί τον Ιούλιο του 1945 στον τόπο των ιστοριών του, στη Βουλώνη, στο Παρίσι, από γονείς που είχαν γνωριστεί σε συνθήκες ημιπαρανομίας στη διάρκεια του πολέμου. Ο πατέρας του ήταν ιταλός πολίτης με καταγωγή από τη Θεσσαλονίκη, η μητέρα του καταγόταν από το Βέλγιο και ήταν ηθοποιός. Κλειστός άνθρωπος, αποφεύγει τη δημοσιότητα και τις δημόσιες εμφανίσεις, κυρίως επειδή είναι βραδύγλωσσος. Καθοριστική για την πορεία του ήταν η συνάντησή του με τον Ραιημόν Κενώ, τον συγγραφέα της Ζαζί στο μετρό, ο οποίος και τον εισήγαγε στους λογοτεχνικούς κύκλους. Το πρώτο του μυθιστόρημα (La Place de l'Étoile, 1968) δημοσιεύθηκε, υπό την ευθύνη του Κενώ, στα 1968, και έκτοτε γράφει ακατάπαυστα.
Το 1972 τιμήθηκε με το μεγάλο βραβείο της Γαλλικής Ακαδημίας και έξι χρόνια αργότερα με το Γκονκούρ για το μυθιστόρημά του Η οδός των σκοτεινών μαγαζιών (Κέδρος). Το 1973 συμμετείχε στη συγγραφή του σεναρίου της ταινίας του Λουί Μαλ, Lacombe Lucien, ενός υποδειγματικού μελοδράματος με θέμα τη συμμετοχή ενός αγοριού στη γαλλική Γκεστάπο την ίδια στιγμή που διατηρεί σχέση με μια Εβραία.
Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα εξής βιβλία του: Η χαμένη γειτονιά (Χατζηνικολή, 1987), Οδός σκοτεινών μαγαζιών (Κέδρος, 1988), Άνθη ερειπίων (Οδυσσέας, 1992), Το άρωμα της Υβόννης(Λιβάνη, 1995), Κυριακές του Αυγούστου (Καστανιώτη 1996), Ντόρα Μπρούντερ (Πατάκη, 1999). Από τις αρχές του 2000, τα βιβλία του εκδίδονται αποκλειστικά από τις εκδόσεις Πόλις και έχουν κυκλοφορήσει τα εξής: Ήταν όλοι τους τόσο καλά παιδιά... (2004), Νυχτερινό ατύχημα(2005), Στο καφέ της χαμένης νιότης (2008), Η μικρή Μπιζού (2013). 


 Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2013
  

Στην καναδή πεζογράφο Αλις Μονρό απονέμεται το Βραβείο Νομπέλ Λογοτεχνίας 2013 όπως ανακοίνωσε το μεσημέρι της Πέμπτης 10 Οκτωβρίου στη Στοκχόλμη ο μόνιμος γραμματέας της Σουηδικής Ακαδημίας Πέτερ Ένγκλουντ.

Η αιτιολογία της απόφασης ήταν σύντομη. Το βραβείο τής απονέμεται «για τη δεξιοτεχνία της στη μικρή φόρμα του σύγχρονου διηγήματος».

«Σάστισα μόλις άκουσα τι είχα κερδίσει» είπε η Αλις Μονρό σε μια επίσης σύντομη συνέντευξή της στο καναδικό ειδησεογραφικό δίκτυο CBC, δηλώνοντας ταυτοχρόνως «ενθουσιασμένη» με τα ευχάριστα νέα που της μετέφερε τηλεφωνικώς μια από τις κόρες της. 

«Πιθανότατα δεν θα συνεχίσω να γράφω» είχε πει η εφετινή νομπελίστρια στο περιθώριο μιας ακόμη βράβευσής της στο Τορόντο το περασμένο καλοκαίρι. Κάτι λιγότερο από έξι μήνες μετά η 82χρονη δημοφιλής διηγηματογράφος τιμήθηκε από τη Σουηδική Ακαδημία με την ύψιστη λογοτεχνική διάκριση. 
 
«Μιλά για οικουμενικά αισθήματα καθημερινών ανθρώπων» είπε ο Πέτερ Ένγκλουντ στους δημοσιογράφους. «Eίναι μια συγγραφέας η οποία αποτυπώνει θαυμάσια την ανθρώπινη ύπαρξη» υπογράμμισε.

«Πιστεύετε ότι θα σταματήσει να γράφει, όπως ανακοίνωσε εφέτος;» τον ρώτησαν. «Το Βραβείο Νομπέλ είναι μεγάλη χαρά και τιμή αλλά αν αυτό θα την παρακινήσει να συνεχίσει το γράψιμο είναι δική της απόφαση», απάντησε ο γραμματέας της Σουηδικής Ακαδημίας.
 
Διηγηματογράφος πολυβραβευμένη η οποία καλλιεργεί συστηματικά και με συνέπεια τη μικρή φόρμα η Μονρό, σε συνέντευξή της στον βρετανικό «Guardian», πριν από μια δεκαετία και πλέον, ρωτήθηκε γιατί δεν έχει γράψει ποτέ μυθιστόρημα.

«Δεν μπορώ να το κάνω ακόμη» απάντησε «και, πιστέψτε με, προσπαθώ διαρκώς. Κάθε φορά που ολοκληρώνω μια συλλογή διηγημάτων σκέφτομαι ότι τώρα είναι η ώρα να καταπιαστώ με τη μεγάλη αφήγηση» συνέχισε. 

«Μερικές φορές βλέπω τα μυθιστορήματα που γράφουν άλλοι και διαπιστώνω ότι πολλά είναι σύντομα. Αν μπορώ να απλώσω ένα διήγημα σε 60 σελίδες, σίγουρα δεν θα είναι πολύ δύσκολο να γράψω και ένα σύντομο μυθιστόρημα. Αλλά δεν μου βγαίνει…»
 
Η Αλις Μονρό γεννήθηκε το 1931 και μεγάλωσε στο Οντάριο του Καναδά. Το 2009 τιμήθηκε με το βραβείο «Man Booker International» για το σύνολο του έργου της ενώ έχει διακριθεί, μεταξύ άλλων, τρεις φορές και με το «Governor General's Literary Award», την υψηλότερη λογοτεχνική διάκριση της πατρίδας της.

Στα διηγήματά της διερευνά τις σχέσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών, τις άφατες όψεις της καθημερινότητας στις μικρές πόλεις και τα παιχνίδια της μνήμης. Το 2012 εξέδωσε την 14η συλλογή διηγημάτων της υπό τον τίτλο «Dear Life» και δήλωσε επισήμως ότι θα είναι και η τελευταία. 

Στην ελληνική γλώσσα κυκλοφορούν δυο βιβλία της: «Μ' αγαπάει δεν μ' αγαπάει» (2003) και «Πάρα πολλή ευτυχία» (2010) από τις εκδόσεις «Μεταίχμιο» (σε μετάφραση της Σοφίας Σκουλικάρη). 

Διήγημά της με τον τίτλο «Η αρκούδα» περιλαμβάνεται και στον συλλογικό τόμο «Της αγάπης μου ο σπουργίτης πέταξε» (Libro, 2009) με τον χαρακτηριστικό υπότιτλο «Από τον Τσέχοφ στη Μονρό». 
 
Είναι η 13η γυναίκα που τιμάται με το Βραβείο Νομπέλ από την ίδρυση του θεσμού – πράγμα που την παραξένεψε ιδιαιτέρως – αλλά η πρώτη Καναδή που φέρνει το Νομπέλ στη χώρα της.

Η Σουηδική Ακαδημία αναφέρει σε σχετικό σημείωμά της:

«Η Μονρό έχει αναγνωρισθεί για την καλοκουρδισμένη αφήγησή της που χαρακτηρίζεται από σαφήνεια και ψυχολογικό ρεαλισμό. Ορισμένοι κριτικοί την θεωρούν έναν καναδό Τσέχοφ. 

Οι ιστορίες της τοποθετούνται συχνά στο περιβάλλον μικρών πόλεων όπου αγώνας για μια κοινωνικά αποδεκτή ύπαρξη συχνά έχει ως αποτέλεσμα την ένταση στις ανθρώπινες σχέσεις αλλά και ηθικά διλήμματα, προβλήματα που πηγάζουν από τα χάσματα των γενεών και τις συγκρουόμενες φιλοδοξίες ζωής.

Τα κείμενά της συχνά αναπαριστούν καθημερινά αλλά καθοριστικά γεγονότα, τρόπον τινά αποκαλύψεις, που ρίχνουν φως σε όσα συμβαίνουν γύρω και θέτουν αιφνιδίως υπαρξιακά ζητήματα».

Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2012

Μέσα σε έντονες επευφημίες ανακοινώθηκε το όνομα του Κινέζου συγγραφέα Μο Γιαν, στον οποίο απονέμεται το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2012. «Αν ήταν να διαλέξω ένα συγγραφέα για να βραβευτεί με Νόμπελ, θα διάλεγα τον Μο Γιαν», είχε πει σε ανύποπτο χρόνο ο μεγάλος Ιάπωνας συγγραφέας Κενζαμπούρο Οε- κάτοχος του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας 1994. Και προφανώς δικαιώθηκε.

Παρ' όλα αυτά, για ακόμη μία φορά φάνηκαν να αδικούνται οι Αμερικανοί, αφού είδαν σπουδαία ονόματα της λογοτεχνίας τους να εξαιρούνται από τη σημαντικότερη λογοτεχνική διάκριση - όπως ο Φίλιπ Ροθ, ο Ντον Ντελίλο και η Μάργκαρετ Ατγουντ. Οπως και να 'χει, η ανακοίνωση της επιτροπής του βραβείου -το οποίο συνοδεύεται από οκτώ εκατομμύρια σουηδικές κορόνες, σχεδόν 925.000 ευρώ- ήταν για ακόμη μία φορά διαφωτιστική: Τα έργα του Μο Γιαν συνδυάζουν τον «παραληρηματικό ρεαλισμό» με τα παραμύθια, τις ιστορίες και τη σύγχρονη ζωή στη γενέτειρά του.

Η ανακοίνωση αναφέρει, επίσης, ότι ο Μο χρησιμοποιεί ένα μείγμα φαντασίας και πραγματικότητας, με ιστορική και κοινωνική προοπτική, για να δημιουργήσει έναν κόσμο που θυμίζει τα γραπτά του Ουίλιαμ Φόκνερ και του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές. Την ίδια ώρα, έχει ανακαλύψει ένα «σημείο εκκίνησης» ανάμεσα στην παλαιά κινεζική λογοτεχνία και στην προφορική παράδοση. Και ακόμη, ο επικεφαλής της Σουηδικής Ακαδημίας επισήμανε ότι ο Κινέζος συγγραφέας «έχει τόσο χαρακτηριστική γραφή, που αν διαβάσεις μισή σελίδα από έργο του, αμέσως καταλαβαίνεις ότι είναι δική του».

Πάντως, το Μο Γιαν είναι ψευδώνυμο και σημαίνει «Μην μιλάς» - το πραγματικό όνομα του συγγραφέα είναι Γουάν Μογιέ. Ο Μο είναι ιδιαίτερα γνωστός για το έργο του «Οι κόκκινοι αγροί» (1987), όπου περιγράφεται η δύσκολη ζωή των Κινέζων αγροτών στα πρώτα χρόνια του κομμουνισμού.

Λογοκρισία 
Πρόκειται για το έργο που άρχισε να του δημιουργεί προβλήματα με τη λογοκρισία, ενώ μεταφέρθηκε με επιτυχία στον κινηματογράφο από τον Ζανγκ Γιμού. O Μο Γιαν γεννήθηκε το 1955 στην επαρχία Σαντόνγκ της βορειοανατολικής Κίνας από μια φτωχή οικογένεια που μετά βίας μπόρεσε να μεγαλώσει τα τέσσερα παιδιά της. Το 1976 κατατάχτηκε εθελοντικά στον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό όπου και σπούδασε βιβλιοθηκάριος. Ωσπου, το 1981 δημοσίευσε το πρώτο του μυθιστόρημα «Βροχή που πέφτει μια ανοιξιάτικη νύχτα».

Το επόμενο μυθιστόρημά του «Οι μπαλάντες του σκόρδου» (1988) -το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη- απαγορεύτηκε, γεγονός που οδήγησε τον Γιαν να παραιτηθεί από τον στρατό. Με φόντο την επαρχία της διεφθαρμένης σύγχρονης Κίνας, «Oι μπαλάντες του σκόρδου» ισορροπούν ανάμεσα στο δράμα και σε μια κωμωδία τόσο μαύρη, που παύει να είναι κωμωδία.

Oσο για τα βιβλία του «Η δημοκρατία του κρασιού» (2001) και «Μεγάλα στήθη και φαρδιές περιφέρειες» (2003) είχαν και αυτά προβλήματα με τη λογοκρισία. Ο Μο Γιαν, ωστόσο, παρά τις προτάσεις που είχε από τη Δύση, δεν εγκατέλειψε ποτέ την πατρίδα του.

 
Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2011
  
Στον σουηδό ποιητή Τούμας Τρανστρέμερ απονέμεται το Βραβείο Νομπέλ Λογοτεχνίας 2011, όπως ανακοίνωσε η Σουηδική Ακαδημία το μεσημέρι της Πέμπτης στη Στοκχόλμη.

«Με τις συμπαγείς, διαφανείς εικόνες του μας προσφέρει μια φρέσκια προσέγγιση της πραγματικότητας» ήταν η αιτιολόγηση των μελών της επιτροπής του Βραβείου Νομπέλ διά στόματος του μόνιμου γραμματέα της Σουηδικής Ακαδημίας Πέτερ Ένγκλουντ. 

Ο 80χρονος Τούμας Τρανστρέμερ θεωρείται ο μεγαλύτερος σύγχρονος ποιητής της Σουηδίας. Τα υπερβατικά, σουρεαλιστικά ταξίδια του ποιητή στον εσωτερικό κόσμο και η στενή του σχέση με την ιδιαιτερότητα του σουηδικού τοπίου έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από 50 γλώσσες. Στα ελληνικά κυκλοφορούν η συγκεντρωτική έκδοση «Τα ποιήματα» (Printa, 2004) και η εξαιρετικά δημοφιλής συλλογή του «Η πένθιμη γόνδολα» (Νεφέλη, 2000), μεταφρασμένες από τον Βασίλη Παπαγεωργίου. 

Τα μέλη της Σουηδικής Ακαδημίας έχουν επικριθεί πολλές φορές τα τελευταία χρόνια για τις φιλοευρωπαϊκές επιλογές τους. Τέτοιου είδους παρατηρήσεις δεν απασχολούν όμως, όπως φάνηκε, τα μέλη της Επιτροπής Νομπέλ, η οποία και εφέτος απένειμε την ύψιστη λογοτεχνική διάκριση σε έναν Ευρωπαίο. Ο Τούμας Τρανστρέμερ γίνεται ο όγδοος Ευρωπαίος που τιμάται με το κορυφαίο λογοτεχνικό βραβείο στην υφήλιο τα τελευταία δέκα χρόνια, μετά τη Γερμανίδα Χέρτα Μίλερ (2009), τον γάλλο Ζαν-Μαρί Γκιστάβ Λε Κλεζιό (2008), τους Βρετανούς Ντόρις Λέσινγκ (2007) και Χάρολντ Πίντερ (2005), την Αυστριακή Ελφρίντε Γέλινεκ (2004), τον Ούγγρο Ίμρε Κέρτες (2002) και τον βρετανικής υπηκοότητας Β. Σ. Νάιπολ (2001) με καταγωγή από το Τρινιτάντ.

Ο Τούμας Τρανστρέμερ γεννήθηκε στη Στοκχόλμη το 1931. Η μητέρα του ήταν δασκάλα και ο πατέρας του δημοσιογράφος. Η γονείς του χώρισαν όταν ο ποιητής ήταν πολύ μικρός. Τον ανέθρεψε η μητέρα του, μαζί με τους γονείς της, στο εξοχικό των οποίων, στο αρχιπέλαγος της Στοκχόλμης, ο μικρός Τούμας περνούσε τα όμορφα καλοκαίρια των διακοπών του.  

Σπούδασε ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης και εργάστηκε ως ψυχολόγος κατ’ αρχάς σε σωφρονιστικό κατάστημα ανηλίκων και στη συνέχεια σε διάφορα ιδρύματα σε πολλά μέρη της χώρας του προσφέροντας υποστήριξη σε άτομα με ειδικές ανάγκες, καταδικασθέντες και τοξικομανείς. Το ενδιαφέρον του για την ποίηση εκδηλώθηκε στα λυκειακά του χρόνια μαζί με ένα εξίσου ισχυρό ενδιαφέρον για τη μουσική και ιδιαίτερα το πιάνο. Η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «17 ποιήματα» κυκλοφόρησε το 1954, όταν ακόμη σπούδαζε. Στις επόμενες συλλογές που εξέδωσε, από τα μέσα της δεκαετίας του 1950 έως τη δεκαετία του 1970, εμπνεύστηκε από τα ταξίδια του στα Βαλκάνια, στην Ισπανία και στην Αφρική και απέδωσε την ταραγμένη ιστορία της Βαλτικής σαν ποιητική αναμέτρηση ανάμεσα στην ξηρά και τη θάλασσα. 

Το 1990 υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο που του προκάλεσε μερική σωματική παράλυση και απώλεια της ομιλίας του. Δεν σταμάτησε όμως να γράφει. Η συλλογή του «Η πένθιμη γόνδολα» πούλησε, στην πρώτη της έκδοση το 1996, σχεδόν 30.000 αντίτυπα. Τα μισά από τα ποιήματα της συλλογής, όπως και όλα τα ποιήματα της συλλογής «Το μεγάλο αίνιγμα», γράφτηκαν μετά την περιπέτεια της υγείας του. Σε πρόσφατη συγκινητική εμφάνιση του ποιητή στο Λονδίνο, ενώ φίλοι της ποίησής του απάγγελναν στίχους του, ο ίδιος –ερασιτέχνης μουσικός– έπαιζε στο πιάνο μελωδίες μόνο με το αριστερό του χέρι. Διαρκής βοηθός στην επικοινωνία του με τον κόσμο, είναι η επί 53 χρόνια σύντροφός του, η σύζυγός του Μόνικα, με την οποία έχουν δύο κόρες. 

Ο Τούμας Τρανστρέμερ έχει περιγράψει τα ποιήματά του σαν «τόπους συνάντησης», όπου το σκοτάδι και το φως, ο εσωτερικός κόσμος και το εξωτερικό περιβάλλον, ενώνονται για να μας προσφέρουν μια στιγμιαία επαφή με τον κόσμο, την Ιστορία ή τους εαυτούς μας. 

Η ανακοίνωση της Σουηδικής Ακαδημίας γέμισε ενθουσιασμό τους συμπατριώτες του ποιητή. Τελευταία φορά που η Σουηδία απέσπασε το Νομπέλ Λογοτεχνίας (έχουν τιμηθεί συνολικά έξι Σουηδοί στο παρελθόν) ήταν το 1974 όταν και το μοιράστηκαν οι Έιβιντ Τζόνσον και Χάρι Μάρτινσον. Το 1909 η Σέλμα Λάγκερλεφ, η συγγραφέας του βιβλίου «Το θαυμαστό ταξίδι του Νιλς Χόλγκερσον» έγινε η πρώτη Σουηδή που τιμήθηκε με το βραβείο.

«Το μόνο που θέλω να πω αστράφτει απρόσιτο» γράφει ο Τρανστρέμερ στο πρώτο ποίημα της συλλογής «Η πένθιμη γόνδολα». 

Δείγματα της ποιητικής γραφής του Τούμας Τρανστρέμερ
 
Βράδυ – πρωί

Το κατάρτι του φεγγαριού έχει σαπίσει και το πανί έχει τσαλακωθεί. Ο γλάρος μεθυσμένος πετά μακριά πάνω απ’ το νερό. Το βαρύ τετράγωνο της αποβάθρας είναι καρβουνιασμένο. Οι λόχμες βυθίζονται στο σκοτάδι.

Έξω στις σκάλες. Η αυγή χτυπά και ξαναχτυπά στις γρανιτένιες πύλες της θάλασσας και ο ήλιος αστράφτει κοντά στον κόσμο. Μισοπνιγμένοι θερινοί θεοί ψηλαφούν στη θαλασσινή ομίχλη.
(Από την πρώτη του συλλογή, «17 ποιήματα, 1954)


Πένθιμη γόνδολα αρ. 2

Δυο γερόντια, πεθερός και γαμπρός, ο Λιστ και ο Βάγκνερ, μένουν στο Canale Grande μαζί με την αεικίνητη γυναίκα που είναι παντρεμένη με τον βασιλιά Μίδα, αυτόν που μεταμορφώνει ό,τι αγγίξει σε Βάγκνερ.

Το πράσινο ψύχος της θάλασσας διαπερνά τα δάπεδα του μεγάρου.

Ο Βάγκνερ είναι καταβεβλημένος, η γνώριμη κατατομή που μοιάζει φασουλή είναι κουρασμένη όσο ποτέ άλλοτε,
το πρόσωπό του λευκή σημαία.

Η γόνδολα είναι βαριά φορτωμένη με τις ζωές τους, δυο εισιτήρια μ’ επιστροφή και ένα απλό.

(Από τη συλλογή «Η πένθιμη γόνδολα», 1996)

Προσόψεις

Στην άκρη του δρόμου βλέπω την εξουσία και μου φαίνεται σαν κρεμμύδι με αλληλοεπικαλυπτόμενα πρόσωπα που αποσπώνται το ένα μετά το άλλο…
(Από τη συλλογή «Το μεγάλο αίνιγμα», 2004)

 

Στον Βάργκας Λιόσα Μάριο το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2010

Ο 74χρονος εμβληματικός περουβιανός συγγραφέας Μάριο Βάργκας Λιόσα ήταν ο νικητής του Βραβείου Νομπέλ Λογοτεχνίας 2010, όπως ανακοίνωσε την, Πέμπτη, στη Στοκχόλμη η Επιτροπή Νομπέλ της Σουηδικής Ακαδημίας. 

Στην ανακοίνωση της επιτροπής αναφέρεται ότι το βραβείο απονέμεται στον περουβιανό συγγραφέα "για τη χαρτογράφηση των δομών της εξουσίας και τις διεισδυτικές εικόνες της αντίστασης του ατόμου, της εξέγερσης και της ήττας του". 

Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο ύψους 10 εκατομμυρίων σουηδικών κορωνών (περίπου 1 εκατ. ευρώ). 

Ο Μάριο Βάργκας Λιόσα γεννήθηκε στην πόλη Αρεκίπα του Περού στις 28 Μαρτίου 1936 και απέκτησε την ισπανική υπηκοότητα το 1993, τρία χρόνια μετά την ήττα του στις προεδρικές εκλογές στο Περού. 

Ο περουβιανός συγγραφέας, σε δηλώσεις του στην ισπανική κρατική τηλεόραση, ευχαρίστησε την Ισπανία "στην οποία χρωστά ένα μεγάλο μέρος του βραβείου" που του απονεμήθηκε.

"Οφείλω ένα μεγάλο μέρος του σημερινού μου βραβείου στην Ισπανία. Είναι εδώ που εξελίχθηκα σε έναν γνωστό συγγραφέα και γι αυτό και με την μεγάλη αυτή ευκαιρία ευχαριστώ την Ισπανία για όλα όσα μου έδωσε", δήλωσε στην ισπανική TVE ο Μάριο Βάργκας Λιόσα σε τηλεφωνική συνομιλία του από τη Νέα Υόρκη όπου βρίσκεται. 

"Είναι στην Ισπανία που δημοσιεύτηκε η δουλειά μου, αναγνωρίστηκε και προωθήθηκε. Πολλοί Ισπανοί έπιαξαν αποφασιστικό ρόλο για μένα όπως ο πρώτος μου εκδότης Κάρλος Μπαράλ που έκανε μεγάλη καμπάνια για το πρώτο μου βιβλίο", πρόσθεσε ο νομπελίστας συγγραφέας.


Στη Χέρτα Μίλερ το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2009

Η γεννημένη στη Ρουμανία Γερμανίδα συγγραφέας Χέρτα Μίλερ κέρδισε το φετινό Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Η Ακαδημία της Σουηδίας αναφέρει ότι η Μιλέρ επιλέχθηκε γιατί «με την αφοσίωση στην ποίηση και την ειλικρίνεια της πρόζας, περιγράφει το τοπίο των μη εχόντων».

Η 56χρονη συγγραφέας, που μετανάστευσε στη Γερμανία από την κομμουνιστική Ρουμανία το 1987, έκανε το ντεμπούτο της το 1982 με μια συλλογή μικρών ιστοριών που λογοκρίθηκαν και απαγορεύτηκαν από το ρουμανικό καθεστώς το 1984. Η συλλογή δημοσιεύτηκε τελικά στη Γερμανία, και το έργο της που παρουσίαζε τη ζωή σε ένα μικρό, γερμανόφωνο χωριό στη Ρουμανία ενθουσίασε τους αναγνώστες.

Ακολούθησε το «Τανγκό της Καταπίεσης» στη Ρουμανία. Η ίδια και ο άντρας της αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα εξαιτίας των απόψεων που εξέφραζαν για το καθεστώς στη χώρα και το φόβο σύλληψη από τη μυστική αστυνομία.

Το Βραβείο θα απονεμηθεί στη Μίλερ στις 10 Δεκεμβρίου στη Στοκχόλμη.

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2008 στόν Γάλλο συγγραφέα Λε Κλεζιό

Ο Γάλλος συγγραφέας Ζαν-Μαρί Γκυστάβ Λε Κλεζιό είναι ο νικητής του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας 2008, ανακοίνωσε στις 9/10/08 η Σουηδική Ακαδημία, η οποία εξύμνησε τον Λε Κλεζιό για τα περιπετειώδη μυθιστορήματά του, τα δοκίμια και το λογοτεχνικό του έργο για παιδιά.

Στην ανακοίνωση της Ακαδημίας αναφέρεται ότι ο Λε Κλεζιό είναι "ο συγγραφέας της ρήξης, της ποιητικής περιπέτειας και της έκστασης των αισθήσεων, ένας εξερευνητής της ανθρωπότητας πέρα και κάτω από τον κυρίαρχο πολιτισμό".

Ο Λε Κλεζιό είναι 68 ετών και μόλις δώδεκα από τα έργα του έχουν μεταφραστεί στα Αγγλικά. Είναι η πρώτη φορά από το 1985 που το βραβείο πηγαίνει σε Γάλλο συγγραφέα.

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2007 στην Ντόρις Λέσινγκ

Η Σουηδική Ακαδημία απένειμε στην Ντόρις Λέσινγκ, μια από τις πιο ευφυείς, δυναμικές και τολμηρές εκπροσώπους της αγγλικής λογοτεχνίας το φετινό Νόμπελ Λογοτεχνίας 2007
Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι το όνομά της δεν συγκαταλεγόταν στη λίστα με τα φαβορί, όπως ο Άμος Οζ ή ο Μάριο Βάργκας Λιόσα.

Με μια λιτή ανακοίνωση η Σουηδική Ακαδημία αναφέρεται στη βράβευση της Ντόρις Λέσινγκ επισημαίνοντας ότι είναι «η επική συγγραφέας της γυναικείας εμπειρίας, η οποία με σκεπτικισμό, πάθος και διορατική ικανότητα υπέβαλε έναν διχασμένο πολιτισμό σε εξονυχιστική έρευνα».

Γεννημένη στην Περσία (σημερινό Iράν) το 1919, η Nτόρις Λέσινγκ ήταν πέντε χρόνων όταν ακολούθησε τους Άγγλους γονείς της στη Nότια Pοδεσία (σημερινή Zιμπάμπουε). Έχοντας περάσει τα παιδικά της χρόνια σε ένα μεγάλο αγρόκτημα αυτής της χώρας, εγκαταστάθηκε στην Aγγλία το 1949, φέρνοντας μαζί της το πρώτο της μυθιστόρημα, H χλόη που τραγουδά (The Singing Grass), το οποίο εκδόθηκε το 1950 και γνώρισε σημαντική επιτυχία στη Bρετανία, στις Hνωμένες Πολιτείες και σε άλλες δέκα ευρωπαϊκές χώρες. Από τότε έχει τιμηθεί με πολλές διεθνείς διακρίσεις, όπως τα βραβεία David Cohen Memorial Prize, Spain Prince of Asturias Prize, καθώς και το S.T. Dupont Golden PEN Award για τη συνολική προσφορά της στη λογοτεχνία.

Τον Δεκέμβριο του 2007 πρόκειται να κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση της Τόνιας Κοβαλένκο, το νέο μυθιστόρημα της Ντόρις Λέσινγκ με τίτλο Η Σχισμή (The Cleft).

Λίγα λόγια για το βιβλίο: Προς το τέλος της ζωής του ένας βαθυστόχαστος Ρωμαίος γερουσιαστής ξεκινάει την τελευταία του επική προσπάθεια: να αναδιατυπώσει την ιστορία της ανθρώπινης δημιουργίας, αποκαλύπτοντας την άγνωστη στους περισσότερους ιστορία της Σχισμής, μιας αρχαίας γυναικείας κοινότητας που ζει σε μια απομονωμένη παραθαλάσσια Εδέμ. Στη Σχισμή δεν έχουν ανάγκη τους άντρες ή τη γνώση τους, οι γεννήσεις είναι ελεγχόμενες και μόνο τα θηλυκά επιβιώνουν. Αλλά, η γέννηση ενός νέου παιδιού, και μάλιστα αγοριού, θα έρθει να διαταράξει την ισορροπία της κοινότητας.

Στο βιβλίο αυτό η Ντόρις Λέσινγκ επανέρχεται στα θέματα της πρώιμης γραφής της:  διερωτάται πώς οι άντρες και οι γυναίκες καταφέρνουν να συνυπάρχουν στον κόσμο και πώς τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των δύο φύλων επιδρούν καθοριστικά σε κάθε πτυχή της ύπαρξής μας.

Επίσης, από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν τα βιβλία της: Το πέμπτο παιδί (μυθιστόρημα, μτφρ. Αλέκος Μανωλίδης, 1988), Το καλοκαίρι πριν από το σκοτάδι (μυθιστόρημα, μτφρ. Καίτη Οικονόμου, 1991), Αναμνήσεις ενός επιζώντος (μυθιστόρημα, μτφρ. Μαίρη Κιτσικοπούλου, 1996), Ο Μπεν στον κόσμο (μυθιστόρημα, μτφρ. Ρένα Χατχούτ, 2002), ενώ το καλοκαίρι κυκλοφόρησε το βιβλίο της Οι γιαγιάδες (ιστορίες, μτφρ. Τόνια Κοβαλένκο).

Aπό τις εκδόσεις Γκοβόστης κυκλοφορεί το μυθιστόρημα

Η καλή τρομοκράτισσα

μετάφραση: Τρισεύγενη Παπαιωάννου
σελίδες 423, πανόδετο, σχήμα 21x14, 
Η Άλις και ο Τζάσπερ, σαραντάρηδες που έχουν ζήσει την περιθωριακή ζωή των μικρών πολιτικών ομάδων, καταλήγουν στα τέλη της δεκαετίας του '60 σ' ένα κατειλημμένο σπίτι. Εκεί η Άλις, βετεράνος στις καταλήψεις και τα κοινόβια, θα ανασκουμπωθεί να οργανώσει την ομάδα που ζει στο σπίτι, καμιά δεκαριά ετερόκλητα άτομα. Όλοι μαζί αποφασίζουν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στον IRA, αλλά στο διπλανό σπίτι ζει ο μυστηριώδης σύντροφος Άντριου που προσπαθεί να τους στρατολογήσει στην KGB. Τρομοκράτες σε αναζήτηση της τρομοκρατίας που διαρκώς τους ξεφεύγει μέσα από τα χέρια, θα τοποθετήσουν τελικά μια βόμβα με αποτέλεσμα να σκοτωθούν μερικά άτομα.
Τι αντίκτυπο θα έχει αυτό στην ισορροπία και το μέλλον της ομάδας;
Έξοχες σελίδες για το παραλήρημα και την έκσταση της πολιτικής συμμετοχής... Μια δραματική ανθρωπολογική εικονογράφηση της τρομοκρατίας.LA REPUBBLICA

Καλή Τρομοκράτισσα παρουσιάζει τις κοινές αστικές αξίες με ευστροφία, αγανάκτηση και αφηγηματική δεξιότητα έτσι που αφήνει ελάχιστα αριστερά ταμπού άθικτα... Ένα θρίλερ γραμμένο σαν κωμωδία ηθών.SUNDAY TIMES

Άλλα βιβλία της που κυκλοφορούν στα Ελληνικά είναι:

  • ΜΑΡΑ ΚΑΙ ΝΤΑΝ-ΛΙΒΑΝΗΣ 2002
  • Ο ΑΠΕΣΤΑΛΜΕΝΟΣ ΣΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ 8-ΚΕΔΡΟΣ 1999
  • ΕΝΑΣ ΑΝΔΡΑΣ ΚΑΙ ΔΥΟ ΓΥΝΑΙΚΕΣ-ΛΙΒΑΝΗΣ 1997
  • ΑΓΑΠΗ ΞΑΝΑ-ΛΙΒΑΝΗΣ 1996
  • ΠΡΟΜΗΝΥΜΑ ΚΑΤΑΙΓΙΔΑΣ-ΟΔΥΣΣΕΑΣ 1987
  • (ΣΙΚΑΣΤΑ-ΚΑΚΤΟΣ 1983

ΟΙ ΖΩΝΕΣ ΤΗΣ ΣΙΚΑΣΤΑ-ΚΑΚΤΟΣ


 

Στον Τούρκο συγγραφέα Ορχάν Παμούκ το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2006

Ο Τούρκος συγγραφέας Ορχάν Παμούκ τιμήθηκε την Πέμπτη 12 Οκτωβρίου 2006 με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2006, ανακοινώθηκε από τη Σουηδική Ακαδημία.

Αιτιολογώντας την επιλογή της για την ανώτατη αυτή λογοτεχνική διάκριση, που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 10 εκατ. σουηδικών κορωνών (περίπου 1,1 εκατ. ευρώ), η Σουηδική Ακαδημία παρατηρεί ότι ο Παμούκ «στην αναζήτηση της μελαγχολικής ψυχής της γεννέθλιας πόλης του, ανακάλυψε νέα σύμβολα για να περιγράψει τη σύγκρουση και την σύνδεση των πολιτισμών».

Στόχος των εθνικιστών για την υπεράσπιση της αρμενικής και της κουρδικής υπόθεσης, ο 54χρονος Παμούκ, γέννημα-θρέμμα της Κωνσταντινούπολης, είναι ο δημιουργός ενός έργου που περιγράφει με γλαφυρότητα τον οδυνηρό διχασμό της τουρκικής κοινωνίας ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση.

Χαρακτηριστικό των αντιδράσεων που προκάλεσε στην Τουρκία η απονομή του Νόμπελ στον Ορχάν Παμούκ είναι το κεντρικό δημοσίευμα στο δικτυακό τόπο της Hurriyet. Υπό τον τίτλο «αρμενική σκιά στο Νόμπελ» η εφημερίδα γράφει: «Περιμέναμε επί χρόνια. Τελικά πήραμε το Νόμπελ αλλά δεν το χαρήκαμε. Η τύχη παίζει περίεργα παιχνίδια. Σήμερα ψηφίστηκε στη γαλλική Εθνοσυνέλευση το νομοσχέδιο που ποινικοποιεί την άρνηση της Γενοκτονίας των Αρμενίων. Μία ώρα αργότερα ήλθε από τη Σουηδία η είδηση ότι ένα Τούρκος πήρε για πρώτη φορά το βραβείο Νόμπελ. Το βραβείο Νόμπελ για τη Λογοτεχνία δόθηκε στον συγγραφέα Ορχάν Παμούκ που στο παρελθόν είχε πει ότι 'στην Τουρκία σκοτώθηκαν ένα εκατομμύριο Αρμένιοι'. Η διαδοχή των δύο γεγονότων προκάλεσε μπαράζ αντιδράσεων».

Το έργο του

Ο Παμούκ έχει γράψει συνολικά δέκα μυθιστορήματα, εκ των οποίων τα έξι έχουν μεταφραστεί και στην ελληνική γλώσσα. Στην Ελλάδα έχουν κυκλοφορήσει τα μυθιστορήματά του «Καινούργια ζωή», «Ισταμπούλ», «Με λένε κόκκινο», «Το λευκό κάστρο», «Το μαύρο βιβλίο» και «Το σπίτι της σιωπής».

Τα φετεινά Νόμπελ θα απονεμηθούν στη διάρκεια επίσημης τελετής στις 10 Δεκεμβρίου στη Στοκχόλμη.

Ο Ορχάν Παμούκ δήλωσε στη σουηδική εφημερίδα Svenska Dagbladet ότι «είναι χαρούμενος και νοιώθει τιμή, αλλά και ευχαρίστηση» για τη διάκριση. Ερωτηθείς εάν θα παραστεί στην τελετή απονομής, ο 54χρονος Τούρκος λογοτέχνης απάντησε καταφατικά λέγοντας μάλιστα ότι η εμπειρία θα είναι συναρπαστική.

Πέρυσι το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονεμήθηκε στον Βρετανό δραματουργό Χάρολντ Πίντερ.

Συγχαρητήρια με ενστάσεις

Το υπουργείο Πολιτισμού της Τουρκίας χαιρέτισε την απόφαση της Σουηδικής Ακαδημίας να τιμήσει με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας τον Ορχάν Παμούκ. «Είμαι πολύ ευτυχής και τον συγχαίρω» δήλωσε ο υφυπουργός Πολιτισμού Μουσταφά Ισέν στο τηλεοπτικό δίκτυο NTV.

Η επιβράβευση αυτή, πρόσθεσε, «θα προσελκύσει τη διεθνή προσοχή στην τουρκική λογοτεχνία και σε άλλους Τούρκους συγγραφείς».

Όταν ερωτήθηκε για το κατά πόσον είναι ειλικρινής η κυβερνητική αυτή ευφορία για την τιμητική διάκριση του Ορχάν Παμούκ, ο Ισέν απάντησε: «Με ενδιαφέρει μόνον ο μυθιστοριογράφος Παμούκ. Οι άλλες του ενέργειες δεν με ενδιαφέρουν. Πιστεύω ότι είναι ένας καλός μυθιστοριογράφος και πιστεύω ότι επιβραβεύθηκε για τα μυθιστορήματά του».

Στο Παρίσι, ο πρόεδρος της Γαλλίας Ζακ Σιράκ εξέφρασε τη χαρά του για την απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Παμούκ, χαρακτηρίζοντας τη ματιά του τελευταίου στην τουρκική κοινωνία «δυνατή και φιλελεύθερη».

«Χαίρομαι ιδιαίτερα» δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος και πρόσθεσε: «Ο τρόπος με τον οποίο βλέπει την κοινωνία είναι ιδιαίτερα οξυδερκής, δυνατός και φιλελεύθερος».

Με τη σειρά του, ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Φρανκ Βάλτερ Στάινμαγερ χαιρέτισε την απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Παμούκ, «έναν γεφυροποιό ανάμεσα στην Τουρκία και την Ευρώπη».

Ο Στάινμαγερ δήλωσε ότι ο συγγραφέας είναι ένας εκπρόσωπος της επιθυμίας της πλειοψηφίας των Τούρκων να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σε μία δικαστική υπόθεση πέρυσι, που θεωρήθηκε κριτήριο για το βαθμό της ελευθερίας της έκφρασης στην Τουρκία, ο Ορχάν Παμούκ κατηγορήθηκε για προσβολή του «τουρκισμού». Η κατηγορία αφορούσε σε δήλωσή του σε ελβετική εφημερίδα ότι στη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου βρήκαν το θάνατο στην Τουρκία ένα εκατομμύριο Αρμένιοι και ότι τις τελευταίες δεκαετίες σκοτώθηκαν 30.000 Κούρδοι.

Η κριτική που ασκεί στην αποτυχία της σύγχρονης Τουρκίας να αντιμετωπίσει σκοτεινές σελίδες της ιστορίας της ανέδειξε τον Παμούκ σε σύμβολο της ελευθερίας της σκέψης, τόσο στον κόσμο της λογοτεχνίας, όσο και στην Ευρωπαϊκή Ενωση, τις πύλες της οποίας κρούει η χώρα του.

Υπάρχουν και ορισμένοι που, αν και θαυμάζουν το έργο του διάσημου Τούρκου συγγραφέα, θεωρούν ότι η απόφαση της Σουηδικής Ακαδημίας ελήφθη περισσότερο με πολιτικά, παρά με λογοτεχνικά κριτήρια.

«Με όλο το σεβασμό μου προς τον Ορχάν Παμούκ, τα βιβλία του οποίου διαβάζω και εκτιμώ, πιστεύω ότι τα σχόλιά του για την αρμενική γενοκτονία έπαιξαν ρόλο στο να κερδίσει το βραβείο» δήλωσε στην Αγκυρα ο πολιτικός αναλυτής Σουάτ Κινικλίογλου.

«Πιστεύω ότι πολλοί Τούρκοι θα το δούν έτσι το πράγμα και δεν θα χαρούν... Σε όλη αυτή την ιστορία υπάρχει μία πολιτική διάσταση. Δεν πιστεύω ότι επελέγη καθαρά επί τη βάσει της λογοτεχνικής του δεινότητας» πρόσθεσε ο ίδιος.

«Η μοίρα της Κωνσταντινούπολης είναι η μοίρα μου. Είμαι προσκολλημένος σε αυτή την πόλη, διότι αυτή με έκανε αυτό που είμαι» είχε πει ο ίδιος ο Παμούκ.

 

Στον Χάρολντ Πιντερ το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2005

13/10/2005
Όπως ανακοινώθηκε το μεσημέρι από τη Σουηδική Ακαδημία το Νόμπελ λογοτεχνίας για το 2005 απονέμεται στον Άγγλο θεατρικό συγγραφέα Χάρολντ Πίντερ "ο οποίος στα έργα του αποκαλύπτει το βάραθρο κάτω από την καθημερινή φλυαρία και εξαναγκάζει την είσοδο στα κλειστά δωμάτια της καταπίεσης"
Η στήλη θα επανέρθει με περισσότερα για τον Χάρολντ Πίντερ

Στην Αυστριακή συγγραφέα Ελφρίντε Γέλινεκ το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2004

Στην Αυστριακή συγγραφέα Ελφρίντε Γέλινεκ απονεμήθηκε το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2004. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Σουηδικής Βασιλικής Ακαδημίας Επιστημών, η Γέλινεκ τιμάται για τη «μουσική ροή του λόγου και του αντίλογου στα μυθιστορήματα και τα θεατρικά της έργα, τα οποία με εξαιρετικό γλωσσολογικό ζήλο αποκαλύπτουν τον παραλογισμό των κοινωνικών κλισέ και τη δύναμή τους να υποδουλώνουν».

Η Ελφρίντε Γέλινεκ γεννήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 1946 στην επαρχία Στυρία της κεντρικής Αυστρίας. Ο πατέρας της, εβραίος από την Τσεχία, ήταν χημικός και εργαζόταν σε στρατηγικής σημασίας βιομηχανικά προγράμμα στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, προκειμένου να αποφύγει τις εναντίον του διώξεις.

Η μητέρα της καταγόταν από μια εύπορη βιεννέζικη οικογένεια. Η Ελφρίντε σε νεαρή ηλικία διδάχτηκε πιάνο, εκκλησιαστικό όργανο και φλάουτο, ενώ αργότερα διδάχτηκε σύνθεση στο Ωδείο της Βιέννης. Μετά την αποφοίτησή της από το γυμνάσιο το 1964, έκανε σπουδές πάνω στο θεάτρο και την ιστορία της τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, παράλληλα πάντα με τις μουσικές σπουδές της.

Αρχισε τη συγγραφή ποίησης, ενώ ήταν ακόμη νέα. Έκανε το λογοτεχνικό ντεμπούτο της με τη συλλογή Lisas Schatten το 1967. Μέσω επαφών με το φοιτητικό κίνημα της εποχής, τα κείμενά της ασκούσαν κριτική στην κοινωνική κατάσταση, ενώ με κάποια έργα της πέτυχε μια γλωσσολογική επανάσταση με στόχο τη λαϊκή κουλτούρα και την αναληθή απεικόνιση της «καλής ζωής» μέσω αυτής.

Στα έργα της συγκαταλέγεται και Η Δασκάλα του Πιάνου (1983) που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο το 2001 από τον Αυστριακό σκηνοθέτη Μίκαελ Χάνεκε. Αλλα βιβλία της είναι τα: Γυναίκες ως Ερωμένες(Die Liebhaberinnen, 1975), Υπέροχες, Υπέροχες Εποχές (Die Ausgesperrten, 1980).

Στα έργα της ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με συμπλέγματα ενός ανελέητου κόσμου, με καθεστώτα βίας, υποταγής και δίωξης. Η Γέλινεκ καταδεικνύει πώς τα κλισέ της βιομηχανίας της διασκέδασης διεισδύουν στις συνειδήσεις των ανθρώπων και παραλύουν τις αντιστάσεις στις ταξικές αδικίες και την καταπίεση.

Τα μυθιστορήματα της Γέλινεκ αποκαλύπτουν «με εξαιρετικό πάθος για τη γλώσσα, το παράλογο και την καταπιεστική δύναμη των κοινωνικών στερεοτύπων» σημειώνει στο κείμενο της απόφασής της η Σουηδική Βασιλική Ακαδημίας Επιστημών.

Πρόκειται για το πρώτο Νόμπελ που δίδεται ποτέ σε αυστριακό συγγραφέα. Η ίδια τόνισε πως η βράβευσή της δεν θα πρέπει να αντιμετωπισθεί ως «ένα λουλούδι στη μπουτονιέρα της Αυστρίας».

 

ΒΡΑΒΕΙΟ ΝΟΜΠΕΛ ΛΟΓΟΤΕΝΙΑΣ 2003

Το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2003 απονεμήθηκε στον Νοτιοαφρικανό συγγραφέα Τζον Μάξγουελ Κούτσυ. Ο Κούτσυ γεννήθηκε στην πόλη του Ακρωτηρίου στα 1940 και ξεκίνησε τη συγγραφική του καριέρα το 1975. Το έργο του "Περιμένοντας τους βαρβάρους" το 1980 τον έκανε ευρύτερα γνωστό . Ο Κούτσι έχει τιμηθεί επίσης με το Βραβείο Booker το 1983, για το μυθιστόρημά του "Βίος και Πολιτεία του Mάικλ K." και το 1999, με το έργο του "Ατίμωση".

ΒΡΑΒΕΙΟ ΝΟΜΠΕΛ ΛΟΓΟΤΕΝΙΑΣ 2002

Με τo φετινό βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας τιμήθηκε ο Ούγγρος συγγραφέας Imre Kertesz
Ακολουθεί η απόσπασμα από την ανακοίνωση της Σουηδικής Ακαδημίας:
"για έργο που αναδεικνύει την εύθραυστη ατομική εμπειρία απέναντι στην βαρβαρική αυθαιρεσία της ιστορίας"
"Στα έργα του ο Imre Kertesz πραγματεύεται την πιθανότητα του ατόμου να ζει και να σκέφτεται ως ανεξάρτητο σε μία εποχή όπου η υποδούλωση του ανθρωπίνου είδους σε κοινωνικές δυνάμεις έχει αυξημένα ολοκληρωθεί. Τα έργα του επιστρέφουν στην αποφασιστική στιγμή της ζωής του, την περίοδο που πέρασε στο Άουσβιτς, όπου μεταφέρθηκε ως έφηβος την εποχή των διώξεων των Εβραίων της Ουγγαρίας από τους Ναζί. Για αυτόν το Άουσβιτς δεν αποτελεί ένα γεγονός το οποίο ξεχωρίζει από την υπόλοιπη Δυτικο-Ευρωπαϊκή ιστορία , αλλά η απόλυτη αλήθεια της ανθρώπινης εξαθλίωσης στην μοντέρνα ιστορία."
Ο Imre Kertesz γεννήθηκε στην Βουδαπέστη στις 9 Νοεμβρίου 1929 και είναι εβραϊκής καταγωγής. Το 1944 μεταφέρθηκε στο Άουσβιτς κατά την δίωξη και έπειτα στο Μπούχενβαλντ από όπου απελευθερώθηκε το 1945. Από το 1948 δούλευε σε μία εφημερίδα της Βουδαπέστης από όπου απολύθηκε το 1951 λόγω πολιτικών πεποιθήσεων. Μετά από δύο χρόνια στρατιωτικής θητείας εργάστηκε ως ανεξάρτητος συγγραφέας και μεταφραστής Γερμανών συγγραφέων όπως ο Νίτσε, ο Φρόυντ κ.α.

ΒΡΑΒΕΙΟ ΝΟΜΠΕΛ ΛΟΓΟΤΕΝΙΑΣ 2001

ΕΝΑΣ ΔΡΟΜΟΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ- V.S. NAIPAUL 
«Ένα δρόμο στον κόσμο..., αυτό ψάχνει ο καθένας να βρει». Μέσα σ' αυτά τα λόγια θα μπορούσαμενα κλείσουμε τις ζωές των ηρώων του βιβλίου αυτού. Από τον επίδοξο συγγραφέα της δεκαετίας του'30 και το μαύρο ηγέτη Λεμπρέν ως τον αμφιλεγόμενο επαναστάτη Μιράντα, που η μορφή του χάνεταιστην αχλύ του μύθου, όλοι προσπαθούν να βρουν τον εαυτό τους. Μέσα από ίντριγκες, αντιζηλίεςκαι υπέρμετρες φιλοδοξίες, τα πρόσωπα κινούνται στην κόψη του ξυραφιού και, όταν τα δραματικάγεγονότα θα τους παρασύρουν στη δίνη τους, θα σημάνει για όλους η ώρα των κρίσιμων αποφάσεων...

ΒΡΑΒΕΙΟ ΝΟΜΠΕΛ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2000

ΤΟ ΒΟΥΝΟ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ-ΓΚΑΟ ΞΙΝΓΚΓΙΑΝ
Ένα μυθιστόρημα που σίγουρα θα εντυπωσιάσει τόσο για το τρόπο γραφής και αφήγησης όσο και για το θέμα που πραγματεύεται.Η αιώνια αναζήτηση του ανθρώπου σε ένα συγκεκριμένο οδοιπορικό,αυτό του κεντρικού ήρωα του μυθιστορήματος, που σκοπό έχει να περάσει τον αναγνώστη στα μονοπάτια της νοητής αναζήτησης για την αιώνια αλήθεια και τις αξίες της ζωής από το σύγχρονο ταλαιπωρημένο άνθρωπο.Το βιβλίο είναι ταυτόχρονα ένα θαυμάσιο οδοιπορικό στην Κίνα της δεκαετίας του �80.Ο συγγραφέας είναι ο πρώτος Κινέζος που τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.Τιμήθηκε με το Βραβείο του 2000.